Claron McFadden nodigt drie getalenteerde jonge vrouwen uit om mee terug de tijd in te gaan, naar het Hof van Lorenzo di Ferrara. ‘Samen’ met Luzzasco Luzzaschi ( 1545-1610) doen ze een hommage aan een bijzondere groep vrouwen, de Concerto delle Donne.
Voor meer informatie en tickets: kijk op Splendoramsterdam.com [https://splendoramsterdam.com/agenda]
Luzzasco Luzzaschi was componist en organist aan het hof van de familie Este in Ferrara. Zijn vocale muziek is zeer opmerkelijk en is overwegend geschreven voor combinaties van één tot drie sopranen met een instrumentale basstem. Hij was een van de eerste componisten die gedetailleerde vocale ornamenten uitschreef. De grote Carlo Gesualdo werd sterk door hem beïnvloed tijdens zijn verblijf aan het hof van Ferrara.
Het Concerto delle Donne was een groep beroepszangeressen aan het hof van Ferrara in de late renaissance, die beroemd waren vanwege hun technische en artistieke virtuositeit. Het ensemble werd in 1580 opgericht door Alfonso II, Hertog van Ferrara en bleef optreden tot het hof in 1597 ontbonden werd. Het ensemble was oorspronkelijk een amateurgroep van hooggeplaatste hovelingen die voor elkaar optraden in het kader van de ‘Musica Secreta’ van de hertog. Dit was een serie kamermuziekconcerten voor een uitgelezen publiek.
Het ensemble ontwikkelde zich tot een groep beroepsmusici die geheel uit vrouwen bestond, wiens karakteristieke, rijk versierde zangstijl aanzien bracht aan Ferrara en die componisten uit die tijd, zoals Luzzaschi, Gesualdo, de Wert en Monteverdi, inspireerde. De vrouwen traden zes uur per dag op en zongen hun eigen bloemrijke repertoire uit het hoofd of lazen partituren en namen deel in ‘balletti’ als zangeressen en danseressen. Zij ontvingen een salaris en andere bonussen, zoals een bruidschat en een appartement in het paleis van de hertog.
De grootste vernieuwing van het Concerto delle Donne was de toevoeging van versieringen in de hoge stemmen, de zogenaamde ‘diminuties’ (melodieuze verdeling van lange noten), voor één zangstem met instrumentale begeleiding tot twee of drie stemmen die tegelijk verschillende diminuties zongen. Diminuties werden traditioneel geïmproviseerd tijdens het optreden. Om echter hun stemmen beter samen te laten klinken, bewerkten zij en repeteerden zij de muziek van tevoren, waardoor deze improvisaties zich ontwikkelden tot hoog ontwikkelde muzikale vormen. Het kan zijn dat de zangeressen in hun solo repertoire nog de meer traditionele praktijk gebruikten van geïmproviseerde versieringen.
Luzzasco Luzzaschi (1545-1610)
Book of Madrigals for One, Two and Three Sopranos (1601), dedicated to the Concerto delle Donne
Claron McFadden – sopraan
Gaia Szames – sopraan
Liga Zirina – sopraan
Isabel Negrin Lopez – virginaal
Ledenconcert Splendor. Ook toegankelijk voor niet-leden: kijk opSplendoramsterdam.com/agenda
English: Hommage to the Concerto delle Donne
Claron McFadden invites three talented young women to travel back in time to the Court of Lorenzo di Ferrara. ‘Together’ with Luzzasco Luzzaschi (1545-1610) they pay homage to a special group of women, the Concerto delle Donne.
The Concerto delle Donne (lit. ’consort of Women) was a group of professional female singers in the late Italian Renaissance, primarily in the court of Ferrara, Italy. The ensemble was founded by Alfonso II, Duke of Ferrara, in 1580 and was active until the court was dissolved in 1597.
The origins of the ensemble lay in an amateur group of high-placed courtiers who performed for each other within the context of the Duke’s informal musica secreta (lit. ’secret music’), a regular series of private chamber musicconcerts in the 1570s.
This amateur ensemble evolved into an all-female group of professional musicians, whose musical duties also included performing with the balletto delle donne, a group of female dancers who frequently crossdressed.
Their signature style of florid, highly ornamented singing inspired composers of the time, including Luzzasco Luzzaschi, who wrote an entire book of madrigals for them.
The Concerto delle Donne ( sometimes referred to as the Three Ladies of Ferrara) revolutionized the role of women in professional music.
Women were openly brought to court to train as professional musicians, and by 1600, a woman could have a viable career as a musician, independent of her husband or father.
New women’s ensembles inspired by the concerto delle donne resulted in more positions for women as professional singers and more music for them to perform.
Luzzasco Luzzaschi (1545-1610)
Book of Madrigals for One, Two and Three Sopranos (1601), dedicated to the Concerto delle Donne
Claron McFadden – Soprano
Gaia Szames – Soprano
Liga Zirina – Soprano
Isabel Negrin Lopez – Virginal